Trên màn hình tạo lưới có một lựa chọn về cách cắt khung thành từng ô: chia đều hay chia theo tỷ lệ (nhiều sàn ghi là Arithmetic / Geometric, hoặc số học / cấp số nhân). Khá nhiều người bấm đại một cái rồi đi tiếp, vì nó trông như chi tiết kỹ thuật. Đúng là chi tiết kỹ thuật thật, nhưng nó quyết định trong khung của bạn có bao nhiêu ô làm không công.
Câu trả lời phổ biến trên mạng chỉ có một dòng: "khung rộng thì dùng chia theo tỷ lệ". Câu đó không sai, nhưng nó không nói vì sao, nên cũng không giúp bạn biết khung của mình lần này có tính là rộng hay không. Dưới đây tách câu đó ra: khác biệt về mặt toán học, vì sao phí giao dịch mới là tiêu chí duy nhất, và một phép thử ba bước bạn tự làm được. Logic này đúng với mọi sàn có bot lưới, Binance chỉ là sân dùng để làm ví dụ trong bài.
1. Khác biệt, mỗi kiểu một câu
- Chia đều: hai ô liền nhau cách nhau một số tiền cố định. Khung 20.000–60.000 chia 40 ô thì mỗi ô cách 1.000.
- Chia theo tỷ lệ: hai ô liền nhau cách nhau một hệ số cố định. Mỗi ô hơn ô dưới khoảng 2,79%, nhân dần từ 20.000 thì đúng 40 bước sẽ chạm 60.000.
Vẽ trên biểu đồ giá thường, lưới chia đều là cây thước vạch đều, còn lưới chia theo tỷ lệ càng lên cao vạch càng thưa. Đổi trục dọc sang thang logarit thì hai bên đổi chỗ cho nhau: chia theo tỷ lệ trở thành đều, còn chia đều dồn cục ở vùng cao.
Cả bài này dựa trên một câu: giá dao động theo phần trăm, phí thu theo phần trăm, nhưng lưới chia đều lại cắt theo tiền. Đơn vị không khớp nhau, và vấn đề bắt đầu từ đó.
2. Cùng một khung, hai kiểu chia, phần trăm mỗi ô rất khác
Dưới đây là một ví dụ giả định, chỉ dùng để minh họa cấu trúc, không phải dự báo và cũng không phải kết quả khớp lệnh bạn sẽ nhận. Lấy khung 20.000–60.000 (cận trên đúng gấp đôi cận dưới), chia 40 ô.
| Vị trí trong khung | Chia đều: mỗi ô cách 1.000 | Chia theo tỷ lệ: mỗi ô ~2,79% |
|---|---|---|
| Gần đáy khung (quanh 20.000) | 1.000 ÷ 20.000 = 5,00% | khoảng 2,79% |
| Giữa khung (quanh 40.000) | 1.000 ÷ 40.000 = 2,50% | khoảng 2,79% |
| Gần đỉnh khung (quanh 59.000) | 1.000 ÷ 59.000 ≈ 1,69% | khoảng 2,79% |
Nhìn cột chia đều, phần trăm rơi mất khoảng hai phần ba từ đáy lên đỉnh. Nghĩa là cùng một ô khớp, ở đáy khung bạn ăn 5%, ở đỉnh khung chưa tới 1,7% — bạn tưởng các ô như nhau, thực ra không hề. Cột chia theo tỷ lệ thì phẳng suốt khung, và đó là ưu điểm duy nhất, cũng là toàn bộ ưu điểm của nó.
3. Vì sao phí là tiêu chí duy nhất
Một ô có kiếm được tiền hay không chưa bao giờ là chuyện chênh nhau bao nhiêu tiền. Nó là phần trăm lợi nhuận của ô đó trừ đi phần trăm phí của hai lệnh tạo nên một vòng mua bán, còn lại bao nhiêu. Phí là phần trăm nên nó dựng một ngưỡng cố định như nhau cho mọi ô, trong khi lưới chia đều lại cho ra phần trăm trôi dần. Ghép hai điều đó lại là ra kết luận ngay:
Lưới chia đều trên khung rộng luôn có một đoạn ô gần ngưỡng phí nhất, và đó là mấy ô trên cùng. Vẫn dùng ví dụ trên: nếu phí khứ hồi của bạn cộng lại là 0,2% (ví dụ thôi, thực tế theo mức phí hiện hành của tài khoản bạn), thì ô 5% còn lại khoảng 4,80%, ô 1,69% còn khoảng 1,49% — đều còn lời, chưa thành vấn đề. Nhưng nâng số ô từ 40 lên 200, mỗi ô chỉ còn cách 200, thì tình hình lật:
| Vị trí (giả định 200 ô, mỗi ô 200) | Lợi nhuận gộp mỗi ô | Sau khi trừ phí khứ hồi 0,2% |
|---|---|---|
| quanh 20.000 | 1,00% | khoảng 0,80% — ổn |
| quanh 40.000 | 0,50% | khoảng 0,30% — bắt đầu mỏng |
| quanh 59.000 | khoảng 0,34% | khoảng 0,14% — gần như làm không công |
Trong cùng một chiến lược, mấy ô dưới đáy vẫn kiếm bình thường còn mấy ô trên đỉnh đang làm công cho phí — và không phải vì bạn cài sai cái gì, mà là hệ quả tất yếu của kiểu chia đều trên khung rộng. Đổi sang chia theo tỷ lệ thì 200 ô cho ra khoảng 0,55% mỗi ô, trừ phí còn khoảng 0,35%, đều nhau suốt khung; hoặc là cả bộ đáng chạy, hoặc là cả bộ không đáng, ít ra bạn chỉ phải phán đoán một lần.
4. Phép thử ba bước
Thay vì thuộc lòng thế nào là "rộng", chạy ba bước này trên số của chính bạn:
- Tính tỷ số khung: cận trên ÷ cận dưới. Dưới khoảng 1,2 (khung chỉ rộng hai chục phần trăm) thì hai cách chia cho phần trăm gần như nhau, chia đều còn dễ chịu hơn vì các ô rơi vào mốc giá bạn nghĩ được. Lên 1,5, 2 hoặc hơn thì khoảng cách giữa hai cách bắt đầu thật.
- Tìm ô mỏng nhất: với chia đều, ô mỏng nhất luôn ở đỉnh khung, ước lượng đủ dùng là lấy khoảng cách mỗi ô chia cho cận trên. Con số đó là mức sàn lợi nhuận mà bộ tham số này có thể cho.
- So với phí khứ hồi: lấy phần trăm gộp của ô mỏng nhất trừ phí hai chiều của bạn, phần còn lại mới là cái ô đó thật sự kiếm được. Nếu nó gần bằng không hoặc âm thì phải đổi một trong ba thứ: kiểu chia, số ô, hoặc độ rộng khung. Để nguyên cả ba thì không phải một lựa chọn.
| Tình huống của bạn | Hợp hơn | Lý do |
|---|---|---|
| Khung hẹp, hai cận chênh nhau trong khoảng hai chục phần trăm | Chia đều | Phần trăm gần như không lệch, đặt ô theo mốc giá tròn dễ nhớ và khớp với cách bạn nghĩ về hỗ trợ kháng cự |
| Khung rộng, trải hơn một lần gấp đôi | Chia theo tỷ lệ | Kiểu chia duy nhất giữ tỷ suất mỗi ô bằng nhau, không để đoạn ô nào làm không công |
| Coin giá thấp, nhiều chữ số thập phân | Chia theo tỷ lệ | Chia theo tiền dễ vướng bước giá tối thiểu, chia theo tỷ lệ co giãn gọn hơn |
| Bạn muốn lệnh nằm đúng mấy mốc giá tròn | Chia đều | Ưu tiên dễ đọc, vạch khớp với những mốc giá bạn thật sự theo dõi |
| Bạn đặt số ô rất lớn (hàng trăm ô) | Tính ô mỏng nhất trước rồi hãy chọn | Số ô đủ nhiều thì cả hai kiểu đều có thể rơi dưới ngưỡng phí; lúc đó vấn đề là số ô chứ không phải kiểu chia |
5. Những gì nó không giải quyết
Chia theo tỷ lệ hay được nói tới như lựa chọn "chuyên nghiệp hơn", nên trước khi dùng hãy rõ nó không làm được gì:
- Không làm bạn lỗ ít đi. Giá thủng cận dưới thì lưới chia theo tỷ lệ vẫn kẹp bạn không khác lưới chia đều là bao. Khác biệt nằm ở cách phân bố tỷ suất giữa các ô, không nằm ở rủi ro hướng đi. Ra khỏi khung rồi thì làm gì, xem giá ra khỏi khung lưới thì làm gì.
- Không đọc thị trường thay bạn. Lưới có lời hay không, thứ nhất vẫn là giá có đi ngang trong khung của bạn suốt quãng đó không. Kiểu chia chỉ là chuyện hạng ba hạng tư.
- Không đổi được logic thanh lý của lưới hợp đồng. Chênh lệch mức độ rủi ro giữa hai sản phẩm nằm ở lưới giao ngay và lưới hợp đồng chọn loại nào.
- Không bật tắt được giữa chừng. Kiểu chia được chốt lúc tạo, muốn đổi thì phải chấm dứt rồi dựng lại, tức là vào lại từ đầu kèm chi phí đi theo.
Đặt lại vào bức tranh tham số: độ rộng khung, số ô và lãi mỗi ô ràng buộc lẫn nhau, còn chia đều hay chia theo tỷ lệ là cái núm quyết định lãi mỗi ô được phân bố thế nào trong khung. Thứ tự đặt cả bộ tham số nằm ở cách đặt tham số lưới. Chạy rồi thì con số tỷ suất theo năm trên giao diện lại cần một cách đọc riêng, xem tỷ suất theo năm của bot lưới được tính thế nào.
6. Câu hỏi thường gặp
Lưới chia đều và lưới chia theo tỷ lệ khác nhau chỗ nào?
Khác ở chỗ chia khung theo một số tiền cố định hay theo một tỷ lệ cố định. Chia đều thì hai ô liền nhau luôn cách nhau đúng một số tiền, ví dụ mỗi ô cách 100 USDT. Chia theo tỷ lệ thì hai ô liền nhau luôn cách nhau đúng một hệ số, ví dụ mỗi ô hơn ô dưới 1 phần trăm. Hệ quả là lưới chia đều sẽ mỏng dần theo phần trăm khi giá lên cao: cùng khoảng cách 100, ở mức 20.000 là 0,5 phần trăm, lên tới 60.000 chỉ còn khoảng 0,17 phần trăm. Lưới chia theo tỷ lệ giữ nguyên phần trăm mỗi ô trong cả khung, đổi lại khoảng cách tiền ở vùng cao bị kéo rộng ra. Không có kiểu nào tốt hơn tuyệt đối, tùy khung của bạn rộng cỡ nào.
Vì sao nói phí mới là tiêu chí quyết định?
Vì phí được thu theo phần trăm giá trị lệnh chứ không phải một số tiền cố định. Một ô có lời hay không là cuộc so giữa phần trăm lợi nhuận của ô đó với phần trăm phí của hai lệnh tạo thành một vòng mua bán, còn ô đó cách nhau bao nhiêu tiền thì không liên quan. Lưới chia đều trên khung rộng làm phần trăm mỗi ô không đều, nên mấy ô dưới đáy thì béo còn mấy ô trên đỉnh thì mỏng; mỏng tới mức thấp hơn phí khứ hồi thì mỗi lần khớp là một lần lỗ ròng. Lưới chia theo tỷ lệ san phẳng phần trăm, nên chỉ cần một ô vượt được ngưỡng phí thì cả khung đều vượt.
Khung rộng tới đâu thì nên đổi sang chia theo tỷ lệ?
Không có ngưỡng chính thức, chỉ có một phép thử bạn tự làm được: lấy cận trên chia cho cận dưới. Tỷ số này gần 1, ví dụ dưới 1,2, thì phần trăm mỗi ô của hai cách chia chênh nhau không đáng kể, dùng chia đều còn trực quan hơn vì nghĩ theo mốc giá tiện hơn. Tỷ số rõ ràng lớn hơn 1, chẳng hạn cận trên gấp đôi cận dưới, thì phần trăm ô trên đỉnh và ô dưới đáy của lưới chia đều lệch nhau vài lần, lúc đó chia theo tỷ lệ hợp lý hơn. Cách phán đoán không phải thuộc lòng một con số mà là tự tính phần trăm của ô mỏng nhất rồi so với phí khứ hồi của tài khoản mình.
Lưới chia theo tỷ lệ có an toàn hơn không?
Không. Chia theo tỷ lệ chỉ giải quyết đúng một việc là làm phần trăm mỗi ô bằng nhau, nhờ đó cấu trúc lời lỗ của từng ô giống nhau. Nó không làm bạn lỗ ít đi và không thay đổi rủi ro vốn có của lưới: giá thủng cận dưới thì vẫn kẹt hàng, giá vọt qua cận trên thì vẫn đứng ngoài, lưới hợp đồng thì vẫn có rủi ro thanh lý. Chọn chia đều hay chia theo tỷ lệ là tinh chỉnh ở tầng tham số, còn phán đoán giá có đi ngang trong khung hay không mới là bước quyết định thắng thua. Đừng gộp hai chuyện này lại.
Lưới đang chạy có đổi được kiểu chia không?
Kiểu chia là tham số cấu trúc được chốt lúc tạo chiến lược nên thường không đổi được giữa chừng. Muốn đổi thì trên thực tế phải chấm dứt lưới hiện tại rồi tạo lưới mới với tham số mới, tức là vào lại từ đầu và phải chịu một lần chi phí tất toán cộng dựng lại vị thế. Vì vậy nên cân nhắc kỹ lựa chọn này trước khi tạo. Tham số nào sửa được lúc đang chạy, và việc chấm dứt ảnh hưởng thế nào tới số coin đang giữ, thì căn cứ vào những gì trang của sàn bạn dùng hiển thị ở thời điểm đó.
Bài này không phải lời khuyên đầu tư. Giá tài sản mã hóa biến động mạnh, giao dịch lưới không đảm bảo có lãi, có rủi ro bị kẹt hàng và (với hợp đồng) bị thanh lý; hãy tự đánh giá và làm trong khả năng của mình. Khung 20.000–60.000, số ô 40 và 200, mức phí khứ hồi 0,2% đều là giả định để minh họa cấu trúc, đã làm tròn khi hiển thị, không phải dự báo và cũng không phải mức phí thật của tài khoản bạn. Mức phí thực tế, phạm vi tham số cho phép và tên gọi từng kiểu chia căn cứ vào những gì trang tạo lưới hiển thị lúc bạn thao tác. Trang sản phẩm chính thức để đối chiếu: Giao dịch lưới giao ngay là gì.